Inleiding
   Kwartierstaten
   Voormoeders
   Thema's
   Overigen

Matrilineaire stamreeksen

Wanneer ik vertel dat ik met genealogie bezig ben willen de meeste mensen weten naar welke achternamen ik op zoek ben en hoe ver ik terug gekomen ben in de tijd. Eigenlijk vragen ze daarmee alleen naar puur mannelijke lijnen.

Genealogie is veel meer dan dat. Sterker nog. In wezen is de vrouwelijke lijn genetisch veel betrouwbaarder. Hoe kun je ooit weten of een willekeurige voorvader zo gelukkig was dat zijn een vrouw hem altijd trouw was? Voor de vrouwen is de afstamming (op een enkel leugentje rondom onechte kinderen die aan de oma toegeschreven worden na) veel betrouwbaarder. Bovendien gaan achternamen vaak niet eens zo ver terug in de tijd. In de streek waar de voorouders van mijn moeder vandaan kwamen werden voor Napoleon vaker patroniemen dan achternamen gebruikt. Ook dat maakt het zoeken naar puur achternamen minder interessant.

Mijn eerste eigen onderzoek richtte zich dan ook op de vrouwelijke lijn van mijn voorouders. Binnen de kortste keren had ik mijn voormoeders tot aan de twaalfde generatie gevonden, ondanks het feit dat ik vanaf de zevende generatie alleen op patroniemen verder terug in de tijd kon zoeken.
Beginnersgeluk weet ik achteraf!
De praktijk is meestal veel weerbarstiger. Je kunt als genealoog vastlopen op verdwenen, onleesbare of slecht bijgehouden DTB (doop, trouwen, begraven) boeken, personen die verhuizen, veel dezelfde namen, naamsveranderingen enz.

Hieronder geeft ik twee lijsten van voormoeders van me, matrilineaire stamreeksen zou je het officieel moeten noemen, maar daar verslik ik me in. Ik heb het moederreeksen genoemd.

Moederreeks, van Annetien tot Maartje

Naam Geb. Jr. Locatie Plaats Overl. Jr. Locatie Plaats Echtgenoot Geb. Plaats
Annetien Geurts circa 1630 Hoophuizen Nunspeet       Dries Driesz Hoophuizen
Jacobjen Dries 1659 Hoophuizen Nunspeet 1699   Nunspeet Lubbert Gerritsz Hulshorst
Annitjen Lubberts 1693 Hulshorst Nunspeet voor 1767     Lubbert Cornelisz Hierden
Jacobje Lubberts 1724 Bijssel Nunspeet 1791 Leuvenum Ermelo Gijsbert Egbertsz Wiesel
Cornelisje Gijsberts 1752 Telgt Ermelo 1828 Huinen Putten Harmen Hendriksz Putten
Willempje Harms 1783 Halvinkhuizen Putten 1846 Achterhoek Nijkerk Wouter Jansz van Steeg Diermen
Gerritje van Steeg 1819 Hoef Putten 1910 Zwartebroek Barneveld Gijsbert Teunisz de Rooij Maartensdijk
Willempje de Rooij 1851 Achterhoek Nijkerk 1879   Nijkerk Wulfert Hop Nekkeveld
Gerarda Hop 1878 Achterhoek Nijkerk 1919 Terschuur Barneveld Peter van der Haar Holk
Maartje van der Haar 1905 Doornsteeg Nijkerk 1993 Spoordonk Oirschot Cornelis van de Pol Haarlemmermeer
Cornelia van de Pol     Limburg       Willem Pieter de Zeeuw Maasdam
Maartje     Limburg          

hoophuizen

Deze tabel geeft de reeks van twaalf vrouwen, van moeder op dochter. Onderaan de reeks sta ik zelf.

De oudste voormoeder die ik gevonden heb woonde in Hoophuizen. Dat was in die tijd een buurtschap horend bij Nunspeet, gelegen aan de aan de Zuiderzee, ten noorden van Harderwijk.
Hoophuizen zal altijd een afgelegen buurtje geweest zijn, maar in de zeventiende eeuw stonden er nog redelijk wat bewoonde boerderijen bij elkaar. Dat is goed te zien op de kaart van Blau uit die tijd.
In de eeuwen daarna is Hoophuizen, waarschijnlijk vanwege de vele overstromingen, langzamerhand vrijwel volledig ontvolkt om bij de overstroming van 1916 helemaal in de golven te verdwijnen. Momenteel ligt ongeveer op die plek een camping met de naam Hoophuizen.

Verder valt in deze rij de vernoeming van oma op kleindochter op. Kijk maar eens naar Annetien, Jacobjen, Willempje en Maartje.

Het is triest om te constateren hoe jong sommige meisjes zonder moeder verder moeten. Gerarda was ruim een jaar toen haar moeder overleedt en haar dochter Maartje van der Haar niet ouder dan 14.

Ook Annitjen Lubberts groeit vrijwel zonder haar moeder op. Zij is nog maar zes jaar als haar Jacobjen moeder overlijdt. Haar vader is dan al drie jaar dood en haar moeder was intussen hertrouwt met Jan Reijnders uit Hulshorst. Twee jaar later hertrouwt haar stiefvader met een andere weduwe, Aaltje Driessen. Deze Aaltje is samen met haar eerste man Gerrit Jansen een rechtstreekse voormoeder van Peter van der Haar, de man van Gerarda Hop.

uit ATLAS MAIOR, Joan Blau 1665

Moederreeks, van Petronella tot Pieternella

Naam Geb. Jr. Plaats Overl. jr. Plaats Echtgenoot Geb. Plaats
Petronella Cuijpers ca 1620 Broekhuizen?   Broekhuizen? Petrus van Soest Broekhuizen?
Helena van Soest 1653 Broekhuizen 1718 Broekhuizen Petrus Hendrix Broekhuizen?
Maria Hendrix 1680 Broekhuizen 1735 Broekhuizen Christianus Michelsz Reutelingsperger Zwitserland?
Maria Christiani Reutelingsperger 1714 Broekhuizen   Puttershoek? Dirk Matthijsz van der Veer Puttershoek
Annigje Dirks Verveer 1752 Puttershoek 1813 's Gravendeel Anthony Andriesz Goud Westmaas
Maria Anthonies Goud 1780 Puttershoek 1830 Cillaarshoek Teunis Korstiaansz Mallegrom Cillaarshoek
Adriana Mallegrom 1815 Cillaarshoek 1865 Cillaarshoek Arij Cornelisz Verrijp Sint Anthoniepolder
Adriana Verrijp 1850 Cillaarshoek 1931 Cillaarshoek Pieter Jansz Hoogvliet Mijnsheerenland
Pieternella Hoogvliet 1889 Cillaarshoek 1975 Dordrecht (Cillaarshoek) Willem Cornelis de Zeeuw Sint Anthoniepolder

De tweede reeks betreft mijn oma van vaderskant.

De oudste voormoeder die ik van haar gevonden heb blijkt uit Broekhuizen aan de Maas te komen. Dat ligt ten noorden van Venlo, tegenover Arcen. Ook dit is een boerengehucht, maar nu in een katholieke streek. Het is binnen mijn kwartierstaat een zeer uitzonderlijke tak. Vrijwel alle andere voorouders van mijn vader zijn van reformatorische gezindte en woonden in de Hoeksewaard en IJsselmonde.

In 1743 geeft Dirk Matthijse van der Veer in Puttershoek aan dat hij wil trouwen met Marija Rutlingsbergen j.d. van Broekhuijse. De achternaam van Maria wordt hier heel anders gespeld, maar het is slechts één van de vele spellingsvarianten van de naam. De schrijfwijze Reutelingsperger waar ik voor gekozen heb zal in de eeuwen daarna het meest gebruikt worden door mannelijke nazaten van vader Christiani.

Hoe Maria en Dirk elkaar hebben leren kennen zal moeilijk te achterhalen zijn, maar het valt op dat de vader van Dirk, Matheus uit dezelfde streek komt. HIj is geboren in Wachtendonk, ongeveer 15 km ten zuidoosten van Broekhuizen.
Christiani, de vader van Maria is waarschijnlijk een buitenlander, mogelijk afkomstig uit Zwitserland. Hij zou een telg kunnen zijn van de familie Röthlisberger uit Langnau in Emmental.

broekhuizen
uit ATLAS MAIOR, Joan Blau 1665
vragen of aanvullingen:   info@maartjese.nl